Fredek, młody inżynier – wynalazca, wynajduje telefonowizor. Prócz kłopotów, które sam sobie przysporzył swoim wynalazkiem – wprowadza nim zamęt w spokojne, konserwatywne życie stolicy. Narzeczoną widzi w dwuznacznej sytuacji; żona fabrykanta, któremu chce wynalazek sprzedać, wykrywa zdradę męża; zainstalowany w restauracji demaskuje same kłamstwa i niecne uczynki . . . Perypetie, zabawne intrygi, konflikty ustępują w ostatecznym rezultacie miejsca idei postępu i niespożytych możliwości młodości: wynalazek idzie w świat, powaśnieni podają sobie ręce, wyjaśniają się wszystkie quipro quo. Triumfuje postęp i młodość. Irma przeprasza się ze swym narzeczonym, czyli Fredkiem, Loda zaręcza się z Bolkiem, a siostra Lody z Jurkiem. Natomiast Fredek i Józef otwierają własny interes z telefonowizorami

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PLDAC9AEBB9FDB6BE4

Po raz pierwszy spotykają się w dworze Pleszczowickim pewnego sierpniowego ranka 1924 roku. Jest ich siedmiu. Mają broń i siodła, nie mają koni (był to zalążek 1 pułku ułanów legionowych)… Gończa zakochał się w pięknej pani dziedziczce, Marii, lecz pojawienie się męża odbiera mu nadzieję… Janek darzy sympatią maleńką Krzysię… Zabierają konie i wyruszają na wojnę. Dołącza do nich pan dziedzic, lecz ginie w wojennej zawierusze. Po pietnastu latach znów się spotykają. Gończa jest pułkownikiem, Janek – majorem. Uprzednio jednak złożyli „śluby ułańskie”, że się nigdy nie ożenią. Cóż z tego, kiedy drzemiące uczucia budzą się do życia. I w końcu na ślubnym kobiercu stają cztery pary, bo jednocześnie ordynansowie obu oficerów zdołali podbić serca miejscowych nadobnych „garkotłuków”…

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL104CF408524B3B2F

W małym miasteczku zjawia się Gecl – Błazen Purymowy. Nie może nigdzie znaleźć pracy, aż w końcu zatrudnia go biedny szewc Nuchim. Gecl zakochuje się w jego córce Esterze, lecz ta traci głowę dla wędrownego cyrkowca, który z liczną trupą zawitał do miasteczka. Mimo zakazu ojca spotyka się z nim. Po kilku dniach cyrk odjeżdża . . . Szewc Nuchim otrzymuje niespodziewanie spadek i z dnia na dzień staje się bogaczem. Postanawia Esterę dobrze wydać za mąż. W czasie radosnego, barwnego Święta Purymowego Gecl w przebraniu króla wywołuje skandal, oskarżając i wyśmiewając bogaczy, w tym także narzeczonego Estery. Gecl zostaje wypędzony z miasteczka, ale Estera, której zaimponowała jego odwaga, ucieka razem z nim. Docierają do Krakowa, gdzie Gecl bezskutecznie usiłuje znaleźć jakąkolwiek pracę. Przypadkowo spotykają cyrkowca, który obojgiem się zaopiekowuje. Estera śpiewa na scenie i odnosi wielki sukces. Gecl wraca do miasteczka, ale nie chce zdradzić miejsca pobytu dziewczyny. Po pewnym czasie przyjeżdżają tu znowu cyrkowcy. Jest wśród nich i Estera, która przedstawia swego ukochanego jako męża. Rodzice zgadzają się na ich małżeństwo.

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL54D67C69A4A4C88A

Film był wyświetlany w 1935 roku na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie. Fot. Archiwum Kiejstuta Zacharewicza Rok 1905.

Na lekcji historii Janek Walczak przeciwstawia się profesorowi, który twierdzi, że największym wodzem był Suworow. Grozi mu usunięcie ze szkoły. Godzi się na przeprosiny ze względu na ubogą, ciężko pracującą matkę, lecz w czasie ceremonii załamuje się i mdleje . . . Stefan Kiernicki, syn znienawidzonego inspektora szkolnego, przechodzi znamienną ewolucję. Od postawy asekuranckiej, poprzez próbę samobójstwa, kiedy zostaje zbojkotowany przez kolegów i opuszczony przez ukochaną Wandę, aż po włączenie się do akcji strajkowej. Działania polskich uczniów popierane są przez ich rosyjskich kolegów. Młodzi wychodzą na ulicę. Już nie tylko spiskują potajemnie, lecz rozpoczynają otwartą walkę. Razem idą też Stefan i Wanda, którzy po pokonaniu wielu przeszkód znaleźli drogę do swoich serc. Ekipa * Reżyseria: Józef Lejtes * Scenariusz: Jan Adolf Hertz, Anatol Stern, Józef Lejtes *

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL6B2C8BC31911B0E4

Julek hula i bawi się beztrosko. Rodzina poleca mu zabrać się do pracy, lecz on zostaje ulicznym śpiewakiem. Poznaje sprzedawczynię papierosów, Zosię; ich wzajemna sympatia przeradza się w miłość. Awantury wywołane przez Antka, odpalonego konkurenta Zosi, nie są w stanie rozłączyć zakochanych. Stryj, dowiedziawszy się o mezaliansie, jaki Julek chce popełnić, zwraca się do detektywa. Ten wciąga do intryg aktorkę rewiową i doprowadza do zerwania Zosi z Julkiem. Widząc rozpacz swego bratanka , i poczuwając się do winy, stryj dopomaga mu w naprawieniu wszystkiego i sam żeni się z aktorką, ku ogólnemu zgorszeniu całej rodziny. A Julek i Zosia też stają na ślubnym kobiercu.

Ekipa * Reżyseria: Michał Waszyński * Scenariusz: Jerzy Nel, Ludwik Starski, Eugeniusz Bodo *

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PLAEF29D34F8FD5DD0

Uwaga: Film reżyserował Józef Lejtes, lecz na życzenie sfer kościelnych – ze względów na jego żydowskie pochodzenie – usunięto nazwisko z czołówki filmu. Fot. Archiwum Kiejstuta Zacharewicza Jeden z najbardziej kasowych filmów międzywojnia.

W annałach rodzimej kinematografii zapisał się m.in. jako utwór, który przez blisko pół roku nieprzerwanie grano w warszawskim kinie „Apollo”. Do dziś na tle ówczesnej produkcji „Pod Twoją obronę” wyróżnia się wysokim poziomem realizacji, montażu i zdjęć. Na filmie ciąży jednak skaza pozaartystycznej natury. Na życzenie Kościoła katolickiego usunięto z czołówki nazwisko Józefa Lejtesa – współreżysera utworu i jednego z najwybitniejszych ludzi kina, którzy pracowali w Polsce przed wojną. Powodem ocenzurowania było żydowskie pochodzenie artysty. Akcja filmu toczy się w latach trzydziestych. Głównym bohaterem jest Jan Podlaski, świeżo upieczony oficer sił lotniczych, kochający z wzajemnością Marylę. Podlaski wszakże to nie tylko zdolny pilot. Pracuje również nad wynalazkiem z dziedziny aeronautyki, którym interesuje się obcy wywiad. Na mityngu lotniczym samolot Jana z niewiadomych przyczyn spada i rozbija się. Maryla oddaje krew potrzebną do transfuzji i dzięki temu jej ukochany pozostaje wśród żywych. Po feralnym locie zostaje mu jednak tragiczna pamiątka – sparaliżowane nogi. Podlaski jest załamany. Maryla radzi mu, by nie tracił ducha i udał się po pomoc na Jasną Górę. Ekipa * Reżyseria: Józef Lejtes, Edward Puchalski (dokończenie) * Scenariusz: Edward Puchalski, Ferdynand Goetel * Kierownictwo artystyczne: Mikołaj Mościcki * Dialogi: Karol Borowski * Zdjęcia: Albert Wywerka * Zdjęcia specjalne: Stanisław Meisenhalter

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL80CBBEDCC91F90F1

W drugiej połowie lat trzydziestych w Polsce powstało 9 filmów żydowskich, m.in. prezentowane już w „Starym kinie” „Judeł gra na skrzypcach”, „Mateczka”, „List do matki”. „Dybuk” wyróżnia się spośród nich wybitnymi walorami artystycznymi.

Fabuła filmu zaczerpnięta została ze sztuki scenicznej Szymona An-skiego (był to pseudonim Salomona Zeinwela Rapaporta) „Misterium na pograniczu dwóch światów” i nawiązuje do tradycji chasydów – odłamu judaizmu ukształtowanego w XVIII wieku, czerpiącego z tradycji talmudycznej i trzynastowiecznych ksiąg kabały. Dwaj młodzi przyjaciele, Nissen i Sender, ślubują sobie, że jeśli ich dzieci będą odmiennej płci połączy je węzeł małżeński. Senderowi rodzi się córka Lea, a Nisssenowi syn – Chonen. Przy porodzie umiera matka Lei. Mija 18 lat. Wracający z podróży do domu Nissen ginie w nurtach rzeki. Sender wzbogaca się i zapomina o dawnym ślubowaniu, mimo że młodzi gorąco się pokochali. Chce wydać Leę za bogatego, choć znacznie od niej starszego mężczyznę. Zrozpaczony Chonen ucieka się do magicznych zabiegów, by odzyskać ukochaną. Gdy mimo to dochodzi do zaręczyn, chłopak zaczyna wątpić w istnienie Boga, wzywa szatana, po czym pada martwy. W dniu ślubu w Leę wstępuje Dybuk – duch Chonena, który nie chce się rozstać z ukochaną. Sławny cadyk z Wielopola wypędza wprawdzie ducha, ale dziewczyna umiera. Dopiero teraz dusze kochanków mogą połączyć się na zawsze.

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL6BE2BF82DCB2D42A

Ostatnia przedwojenna i druga z czterech adaptacji słynnej powieści Heleny Mniszkówny. W przeciwieństwie do swego niemego poprzednika, film Gardana cieszył się nie tylko świetną frekwencją, lecz także względną życzliwością krytyki. Branżowe „Kino” donosiło: „Jest to bezsprzecznie jeden z najlepszych filmów polskich.

Akcja rozwija się gładko i potoczyście, utrzymując widza w stałym napięciu. Sceny logicznie ze sobą powiązane nie grzeszą tak częstym w filmach polskich przeciąganiem nastroju. Wszystko w tym obrazie ma swój artystyczny sens”. Uwagi krytyki nie uszły dobre role dwojga protagonistów: Franciszka Brodniewicza jako Waldemara Michorowskiego i młodziutkiej Elżbiety Barszczewskiej jako Stefci Rudeckiej. Dla Barszczewskiej był to dopiero drugi występ na ekranie! Drugi i zarazem przełomowy. Zapewnił jej bowiem status gwiazdy. Kreacja Brodniewicza wzbudziła nieco mniejszy entuzjazm, ale skromniejszy talent aktor umiejętnie zatuszował idealną prezencją. „Franciszek Brodniewicz (…) jest właśnie taki, jakim w marzeniach pensjonarek powinien być narzeczony Stefci Rudeckiej: bardzo przystojny, bardzo „męski”, o rasowych, nieco drapieżnych rysach twarzy, stopniowo miłością i smutkiem łagodzonych…” – zachwycał się jeden z recenzentów, znający widać na wylot gusta dorastających panien. Rozległa znajomość sztuki filmowej nie pozwoliła mu zresztą przejść obojętnie nawet nad najmniejszymi detalami: „…Mam tylko zastrzeżenia co do pocałunku, którym ordynat „wgryza się” w usta ukochanej. To nie jest pocałunek filmowy…”. Ujęcia we wnętrzach realizowano w atelier na Woli, zaś sceny plenerowe w Wilanowie. W filmie wystąpiła śmietanka ówczesnego polskiego aktorstwa. Trudno się zresztą dziwić, zważywszy, że obraz miał uświetnić dwudziestopięciolecie istnienia wytwórni filmowej „Sfinks”. W warstwie fabularnej „Trędowata” jest „wyciskającą łzy” historią o tragicznym uczuciu, łączącym arystokratę ze zubożałą szlachcianką. Dla ordynata Michorowskiego i guwernantki Stefci Rudeckiej bariery klasowe nie grają roli. Liczy się tylko miłość. Niestety, zdania tego nie podziela jego konserwatywna rodzina. Jednak mimo jej sprzeciwu, Waldemar postanawia ożenić się ze Stefcią. Nie docenia wszakże urażonej ambicji swej niedoszłej narzeczonej, która knuje podlą intrygę

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PLA45549357ACA724D

Film dokumentalny-fabularyzowany * Produkcja: Polska * Rok produkcji: 1936 * Język: jidysz * Dane techniczne: Czarno-biały. 1300 m. 45 min. Dyrektor sanatorium, Noah, wyjaśnia, że głównym celem jest nie tylko przywracanie dzieciom zdrowia, ale także wpajanie im zasad przyjaźni, solidarności i godności ludzkiej. Do sanatorium przyjęta zostaje nowa trójka żydowskich dzieci-dziewczynka i dwóch chłopców. Są głodne, chore, brude… Nie wierzą, że mogą się tu najeść do syta, że nikt im nie ukradnie jedzenia, że tu nawet króliki mają co jeść, że jest tak czysto, tak jasno, tak radośnie… Normalny dzień sanatorium: lekcje, gimnastyka, zajęcia w ogrodzie; dzieci bawią się, czytają, rysują… Powoli nowo przybyła trójka wciągnięta zostaje do nauki, pracy i zabawy… W Zagłębiu trwa strajk górników. Jedna ze starszych dziewczynek proponuje, by każde dziecko oddało jeden dzień swego pobytu dzieciom z Zagłębia… Kiedy te przybywają, powitane zostają pod ogromnym napisem „Przyjaźń”. Początkowo nieufne, szybko tworzą jeden krąg nowych (grają je dzieci). Lalki się buntują, nie chcą słuchać rozgniewanego dyrektora, przepędzają go i bawią się z dziećmi na widowni. Kiedy kończy się turnus, trójka dzieci musi wracać do dawnego życia. Są smutne, lecz słyszą narastający śpiew: „Idziemy z ogniem w dal, idziemy spragnieni miłości”. Coraz więcej dzieci trzymających się za ręce, coraz mocniejsza pieśń… Film powstał z inicjatywy Szlomy Glińskiego z kierownictwa Sanatorium Sanatorium im. Medema w Miedzeszynie, sfinansował został przez „Bund”, partię żydowskich socjalistów. Film nie został dopuszczony do rozpowszechniania przez cenzurę filmową, zarzucono mu, że „pod pozorami humanitaryzmu i współczesnych metod wychonawczych zawiera sceny będące żerowaniem na nędzy mas oraz propagandę światopoglądu komunistycznego”. Pomimo zakazu cenzury dzieło Forda było jednak prezentowane w Polsce na licznych pokazach prywatnych. Oficjalna premiera filmu nastąpiłą w marcu 1936 we Francji, gdzie prezentowano go pod tytułem „Nous arrivons”. W roku 1944 Stefan Osiecki, przedwojenny scenograf filmowy, opracował w Studio Concanen w Wielkiej Brytanii skróconą wersję filmu Forda. Na końcu filmu pojawiał się napis informujący, że wszyscy bohaterowie, zarówno dzieci, jak i wychowawcy, zostali wymordowani przez Niemców w roku 1942.

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL409F7A3944C0920E

Dziewczęta z Nowolipek, tej dzielnicy biednych i szarych ludzi, wszystkie sobie bliskie, a każda inna. Bronka ciężko przeżywa śmierć ojca – pijaka. Musi szukać pracy. Tęskni za ukochanym, który walczy w legionach, mimo to daje się pokonać życiu i stanie przed najdroższym złamana i niegodna już jego miłości; ulega dawnemu klientowi ojca, bogatemu Różyckiemu . . . Franka marzy o wielkiej karierze, o teatrze, literaturze. Czeka ją ciężka walka, pełna goryczy i rozczarowań. Powoli opadają z niej złudzenia, w końcu popełnia samobójstwo . . . Amelka dąży do zbytku i bogactwa. Była piękna i zdawało się, że zdobędzie to, czego chciała. Zapomniała jednak, że za wszystko trzeba płacić. Zachodzi w ciążę, wychodzi za mąż nie za tego, którego kochała. Kwiryna wrosła w Nowolipki, rozparła się szeroko, pewnie. Pracuje wytrwale, trzyma się kurczowo sklepu odziedziczonego po zamordowanych rodzicach. I w miłości również jest mocna i wytrwała. Czeka na swojego chłopca, który jest w niewoli u Niemców i z otuchą patrzy w przyszłość . . . Umieją walczyć dziewczęta z Nowolipek. Niejedno przeżyły. Nie ugięły się jednak, nie upadły, lecz zahartowały w tej walce o lepszy wymarzony świat

httpv://http://www.youtube.com/playlist?list=PL0A439460A432B849